musakiroğlu@mynet.com
Çarşamba günleri Ünye’nin hafta günüdür. Bu güne hafta günü niye denir, pazar kurulduğu için haftanın en önemli günü sayılmışta o nedenle mi denmiş… Yoksa başka bir izahı var mıdır? Bilemiyorum.
Aslında geçmişe doğru zaman zaman büyüklerime, niye Çarşamba gününe hafta günü, ya da sadece hafta denir, diye sormuştum. Hemen hepsinden yaklaşık olarak aldığım cevap, “Pazar kurulduğu için” oldu.
Bundan yaklaşık 25 yıl önce Ünye’de tek pazaryeri kurulurdu. Yine Çarşamba günleri Cumhuriyet Meydanı’nda ikinci bir pazar kurulsa da çok küçük kalırdı.
Benim ilk bildiğim pazaryeri bugünkü PTT binasının olduğu yerdeydi. Kapanaltı (Ünyece: Gapanaltı) denirdi buraya. Tren rayı gibi, uzun, birbirine destek yapmak için kayıtlarla birleştirilmiş demir direklerle yapılmıştı o günkü o pazaryeri. Direklerinin üzeri galvaniz saçla kaplıydı. Altında alış veriş yapanların kışta, güneşte hiç rahatsız olmadıkları korunaklı bir yerdi kapanaltı.
Buraya PTT binası yapılınca, pazaryeri şimdiki Avcılar Otopark’ın olduğu yere, o zamanki Atlantik Lokantası’nın yanı başına taşındı. Buraya geçici yerleştirilmişti pazaryeri. Çok kalmadı Büyük Cami’nin arkasına, bugünkü belediye dükkanlarının bulunduğu yerde yeri yapıldı, oraya yerleştirildi.
Sonra, bugün kapalı pazar haline getirilen, artık tamamen sergicilere ve kenarlarındaki manavlara bırakılan Kıroğlu Caddesi’nin yanındaki yere taşındı. Burada da çok kalmadı, şu andaki yerine yerleştirildi.
Çocukluğumdaki pazaryerine köylü pazarı denir miydi, pek hatırlamıyorum, ama bugünkü pazaryerine köylü pazarı deniyor artık.
Bunun dışında 25 yıldan bu yana ard arda semt pazarları da açıldı Ünye’de. Haftanın seçilmiş bir günü bu semtlerde de pazarlar kuruluyor. Bu semt pazarlarına da köylü pazarı mı deniliyor acaba?
Bugün (bu yazıyı yazdığım dünkü günden bahsediyorum) Çarşamba, köylünün pazara inme günü. Köylünün pazara inme günü deyince aklıma geldi. Çarşamba günleri ekseriyetle köylüler şehre gelir, getirdikleri ürünleri satar, alacaklarını alır, varsa diğer işlerini görürler. Belki bu yüzden, köylüler pazara indiği için denmiştir Köylü Pazarı diye pazaryerinin adına.
Ben de bu sabah erkenden indim şehre. Pazaryerine alışveriş yapmaya gittim.
Ancak, şehir öyle eskinin Çarşamba günleri gibi kalabalık değil. Ünye’nin Hükümet Caddesi, Hanboğazı, eski Pazar yeri bölgesi haftanın diğer günleri gibi normal kalabalıktı.
Buralar nasıl kalabalık olurdu 10-15 yıl öncesine kadar? Çarşamba günleri sökün alıp yürüyemezdin cadde ve sokaklarda.
Bunun sebebi bir değil, birkaç sebebi var. Bir kere köyler çok boşaldı. Bırak şehre, pazara inmeyi, köyde bile adam-insana rastlamak artık çok zorlaştı.
Bir diğer sebep parasızlık, köyde kalan bir avuç insan parasızlıktan, “Şehre ne kadar az inersem, o kadar az harcarım” hesabı içinde. Çok mecbur kalmadıkça köyünden bir yere çıkmıyor.
Bir diğer sebebi ise soğuk havalar. Mevsim şartları da öyle dışarı çıkıp, çarşı-pazara inip sere serpe dolaşmaya hiç müsait değil.
Köylü Pazarı’na gittim. Galdirik, nivik, sütlücen, pancar, maydanoz, kelem pancar, kavak elması aldım. Fırın mısırı unu alacaktım, kalmamış, haftaya alacağım. Isırgan almayı unutmuşum, birazdan çıkınca onu da alacağım.
Bugün hava soğuk ve yağışlı… Köylü Pazarı’nda köyden gelip getirdiklerini satanlar bir tarafta titriyor, alışverişe gelen insanlar diğer tarafta çamura-suya batmamak için uğraşıyor.
Hiç öyle görülmeyecek, göz ardı edilecek şeyler değil pazaryerinde yaşanan sıkıntı ve sorunlar.
Belediye Başkanı Sayın Ahmet Arpacıoğlu’nun burada yaşanlardan, mutlaka bu zamana kadar haberi olmuştur. Ne düşünüyor, ne yapmayı, buradaki sorunu nasıl çözmeyi düşünüyor, bilemiyorum. Ancak, köylü pazarımızın bir an önce bir hale yola konulması gerekli.
Çaünkü, köylü pazarı olmadan Ünye olmaz, böyle bir köylü pazarı da Ünye’nin köylü pazarı olamaz.
|
